
İkinci Aşama İmalat Başvuruları
MARTOY (Motorlu Araçlar ve Römorkları Tip Onayı Yönetmeliği) kapsamında ikinci aşama onay süreci, araçların üst yapılı hale getirilmesi gibi değişiklikler sonrası geçerli bir tip onayına sahip olmasını sağlar.
İkinci Aşama Onay Süreci Nedir?
İlk aşamada, bir araç üretici firma tarafından “tamamlanmamış araç” olarak tip onayına tabi tutulur. Araç, üst yapı montajı, tadilat veya ek donanımlar gibi değişiklikler geçirdikten sonra ikinci aşama onayına ihtiyaç duyar.
İkinci Aşama Onay İçin Gerekli Adımlar
1.Tip Onayına Sahip Tamamlanmamış Araç
Tip onayına sahip tamamlanmamış araç, fabrika çıkışında tam olarak tamamlanmamış ancak belirli bir tip onayına sahip olan, üst yapı veya tadilat işlemi uygulanacak araçları ifade eder.
Tamamlanmamış Araç Nedir?
MARTOY, TORTOY ve MOTOY yönetmelikleri ve bu Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uyabilmek için en az bir aşamada daha tamamlanması gereken ve buna uygun tip onayı veya AİTM uygunluk belgesi alarak imal edilmiş araçtır
Örnekler:
✅ Şasili Kamyonet/Kamyon: Üst yapısı olmadan çıkan, ileride kasa, damper veya tanker eklenebilecek ticari araçlar
✅ Panelvan/Minibüs Şasisi: İç kısmı boş bırakılan, ileride yolcu taşımacılığı veya özel donanımlar için tadil edilebilecek araçlar
2.Üst Yapı veya Tadilat İşlemleri
2.1. Üst Yapı/Tadilat İhtiyacının Belirlenmesi
Öncelikle, aracın hangi amaçla tadil edileceği belirlenir. Örneğin:
- Yük Taşımacılığı: Kamyon veya kamyonet kasası ekleme
- Yolcu Taşımacılığı: Minibüs veya otobüs koltuk düzeni değişimi
- Özel Amaçlı Araçlar: Karavan dönüşümü, ambulans yapımı
- Ticari Kullanım: Soğuk hava kasası (frigorifik araç) montajı
2.2. Teknik Tasarım ve Projelendirme
Üst yapı eklemesi veya tadilat, teknik resimler ve projelerle belirlenir. Bu aşamada:
✅ Taşıma kapasitesi hesaplanır
✅ Ağırlık dağılımı kontrol edilir
✅ Elektrik, fren, aydınlatma sistemleri gibi sistemlerin uygunluğu gözden geçirilir2.3. Tadilatın veya Üst Yapının Uygulanması
Tadilat veya montaj işlemleri, yetkili firmalar tarafından yapılmalıdır. Bu aşamada:
- Şasiye yapılan müdahaleler dikkatlice gerçekleştirilir
- Kullanılan malzemelerin standartlara uygun olup olmadığı kontrol edilir
- Tadilat yapılırken, aracın ilk aşama tip onayına uygunluğu korunmalıdır. Eğer tadilattan etkilen kısımlar varsa bunlar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı taflanından yetkilendirilmiş Teknik Servisler ’den test raporları alınır.
3.Yetkili Kuruluştan Onay Alınması
3.1. Gerekli Belgelerin Hazırlanması
Yetkili kuruluşa başvurmadan önce, aşağıdaki belgeler eksiksiz hazırlanmalıdır:
✅ Araca ait İlk Aşama Tip Onayı Belgesi (Tamamlanmamış aracın fabrika çıkışında sahip olduğu belge)
✅ Üst Yapı Montajı veya Tadilat Sonrası Teknik Raporlar
✅ Araç Projesi (Yetkili bir mühendis tarafından hazırlanmış ve onaylanmış olmalı)
✅ Test Raporları
✅ Yetkili Üst Yapıcı Tarafından Verilen Uygunluk Beyanı
✅ Firma Yetki Belgeleri (Üst yapı montajını yapan firmanın uygunluk sertifikaları)3.2. Başvurunun Yapılması
Uygunluk belgesi almak için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yetkilendirmiş olduğu TSE’ye başvuru yapılır. TSE tarafından yapılan kontroller ve incelemeler sonucunda İkinci Aşama Onay Belgesi alınır.
4.Araç Ruhsatlandırma ve Trafiğe Çıkış
İkinci aşama onayı alınan araç, ruhsat işlemleri için noterler tarafından kayıt ettirilir ve trafiğe çıkmaya hazır hale gelir.